چگونه تشخیص دهیم اعتیاد به رابطه جنسی یا سکس داریم؟

اعتیاد به رابطه جنسی یا آنچه در منابع تخصصی بیشتر با عنوان رفتار جنسی اجباری شناخته می‌شود، به الگوهایی از افکار، تمایلات یا رفتارهای جنسی اشاره دارد که فرد احساس می‌کند کنترل آن‌ها دشوار شده و این رفتارها به‌تدریج بر روابط، زندگی خانوادگی، کار یا وضعیت روانی او تأثیر منفی می‌گذارند. با این حال، لازم است توجه داشته باشیم که اعتیاد به سکس به‌عنوان یک تشخیص مستقل در همه نظام‌های تشخیصی روان‌پزشکی پذیرفته نشده است و ارزیابی آن نیازمند بررسی دقیق توسط متخصص است.

در برخی پژوهش‌ها، شباهت‌هایی میان الگوهای رفتاری اجباری و سازوکارهای مرتبط با اعتیاد به مواد بررسی شده است؛ اما این شباهت به معنای یکسان بودن کامل آن‌ها نیست. عواملی مانند احساس از دست دادن کنترل، ادامه رفتار با وجود پیامدهای منفی و درگیری ذهنی مداوم، از جمله موضوعاتی هستند که در بررسی این مشکل مورد توجه قرار می‌گیرند.

این مسئله می‌تواند بر کیفیت رابطه عاطفی و زندگی مشترک نیز تأثیر بگذارد و در برخی موارد، زمینه‌ساز پنهان‌کاری، کاهش اعتماد یا تعارض میان زوجین شود. در چنین شرایطی، استفاده از مشاوره تلفنی ازدواج می‌تواند به زوجین کمک کند تا درباره تأثیر این رفتارها بر رابطه و راه‌های مدیریت آن گفت‌وگو کنند. همچنین اگر این مسئله با بی‌وفایی یا آسیب به اعتماد در رابطه همراه شده باشد، مشاوره خیانت می‌تواند فضایی تخصصی برای بررسی احساسات، بازسازی اعتماد و تصمیم‌گیری درباره آینده رابطه فراهم کند.

در ادامه این مقاله، به تعریف دقیق‌تر این مفهوم، نشانه‌ها و روش‌های ارزیابی آن، پیامدهای احتمالی و رویکردهای درمانی و مشاوره‌ای می‌پردازیم.

آیا اعتیاد به پورن همان اعتیاد به رابطه جنسی است؟

این دو یکسان نیستند. اعتیاد به پورن نوعی اعتیاد به رابطه جنسی تلقی می شود و می تواند متفاوت از سایر اشکال اعتیاد به رابطه جنسی خود را نشان دهد. با این حال، اعتیاد به پورن می تواند منجر به پریشانی و عواقب جدی در بسیاری از جنبه های زندگی شود.

اعتیاد جنسی می تواند به اشکال مختلفی باشد، از جمله اعتیاد به:

پورنگرافی

تن فروشی

استمنا یا خود ارضایی

رفتار سادیستی یا مازوخیستی

خیال پردازی جنسی شدید و دائمی

سایر رفتار های جنسی افراطی

البته برخلاف تصور بسیاری علاقه به رابطه جنسی دهانی و سکس مقعدی جزو اختلالات محسوب نمی شوند.

علائم اعتیاد به سکس چیست؟

چندین نشانه می تواند نشان دهد که آیا فردی به رابطه جنسی معتاد است یا خیر. این نشانه ها می توانند احساسی یا جسمی باشند. علاوه بر این، دانستن اثرات ناتوان کننده اعتیاد جنسی مهم است.

1- علائم عاطفی

اگر شما یا کسی که دوستش دارید از اعتیاد به رابطه جنسی رنج می برید، ممکن است مرزهای سالمی نداشته باشید. اگر شوهرتان این مشکل را دارد، ممکن است احساس بیگانگی، انزوا، افسردگی، عصبانیت و یا تحقیر شدن داشته باشید و خودتان نیز نیاز به درمان داشته باشید.

اگر به سکس اعتیاد داشته باشید، ممکن است به راحتی با افراد مختلف از نظر جنسی یا عاطفی، صرف نظر از اینکه شناخت کافی از آنها دارید یا نه، درگیر شوید. از آنجا که اکثر معتادان به رابطه جنسی ترس تنها شدن دارند، ممکن است از یک رابطه به رابطه دیگر بپرند.

2- علائم جسمی

اعتیاد به رابطه جنسی می تواند عوارض جسمی زیادی ایجاد کند. متداول ترین علائم شخص معتاد به رابطه جنسی احساس بی حرکتی و کرختی به دلیل وسواس های جنسی یا عاطفی است.

3- اثرات اعتیاد به رابطه جنسی

اثرات اعتیاد به رابطه جنسی می تواند شدید باشد. بارداری یک عارضه جانبی رایج است که می تواند به دلیل رفتار پرخطر رخ دهد. در یک نظرسنجی، تقریباً 70٪ از زنان دارای اعتیاد به رابطه جنسی گزارش کرده اند که در نتیجه اعتیاد خود حداقل یک بارداری ناخواسته تجربه کرده اند. علاوه بر این، احتمالاً تأثیر منفی در زمینه های مختلف زندگی فرد دارد که می تواند منجر به موارد زیر شود:

کاهش روابط شخصی، تعاملات اجتماعی و خانوادگی

کاهش تمرکز و بهره وری در محل کار

عواقب جسمی مانند اختلال عملکرد جنسی یا بیماریهای مقاربتی

این مشکلات می توانند تأثیرات عمیق روانشناختی داشته باشند، مانند ایجاد احساس شرم، عدم کفایت و حتی می تواند موجب شروع مشکلات زیر برای فرد شود:

اضطراب

افسردگی

سوء مصرف مواد

مشکلات مربوط به کنترل هیجان

علائم وسواسی اجباری

آیا من معتاد به رابطه جنسی هستم؟

برای ارزیابی صحیح اعتیاد به سکس بهتر است با یک متخصص بهداشت مشورت کنید، با این حال علائم زیر می توانند نشانه هایی برای وجود مشکل در شما باشند:

نسبت به نحوه رفتار جنسی خود احساس ناتوانی می کنید

انتخاب های جنسی شما زندگی شما را غیرقابل کنترل می کند

شما نسبت به اعمال جنسی خود احساس شرم، خجالت و یا حتی تنفر می کنید

شما به خود قول می دهید که تغییر کنید، اما نمی توانید به این قول ها عمل کنید

چه عواملی باعث اعتیاد به رابطه جنسی می شود؟

اعتیاد جنسی، مانند اعتیاد به پورن، می تواند به دلیل عواملی ایجاد شود که تمام جنبه های زندگی فرد را در بر می گیرد. این موارد شامل عوامل:

1. بیولوژیکی

الف) ژن ها:

ممکن است شما یک استعداد ژنتیکی به بی نظمی هیجانی داشته باشید. همچنین ممکن است به سایر صفات که معمولاً با اعتیاد جنسی مرتبط هستند مانند اضطراب یا افسردگی مستعد باشید.

ب) هورمون ها:

همانطور که انتظار می رود، سطح بالاتری از هورمون های جنسی مانند تستوسترون یا استروژن می تواند روی میل جنسی تأثیر بگذارد. اگر تمایل به رفتار هیجانی دارید و سطح بالایی از هورمون های مرتبط با رابطه جنسی داشته باشید، احتمال دارد که بیش از حد فعالیت جنسی انجام دهید.

2. روانشناسی

تأثیرات محیطی:

عوامل محیطی در اوایل زندگی، از جمله حوادث ناگوار مانند تجاوز یا قرار گرفتن در معرض محتوای پورن، می توانند در برخی از ویژگی های اساسی که رفتارهای جنسی خطرناک را به وجود می آورند نقش داشته باشند. اضطراب، افسردگی، اختلالات شخصیتی و کنترل ضعیف انگیزه ممکن است موضوعات همزمان باشند که فرد در کنار اعتیاد به سکس  با آنها دست و پنجه نرم می کند. کسانی که مبتلا به اختلال دو قطبی هستند یا تمایل به حالت های “شیدایی” دارند، بسیار زیاد رفتارهای جنسی بیش از حد یا خطرناک دارند.

اجتماعی:

الف) رد شدن:

پس زده شدن در روابط و محافل اجتماعی می تواند منجر به انتخاب راه های ناسالم دیگر برای یافتن رضایت جنسی شود. انزوای اجتماعی نه تنها احتمال جستجوی راه های نامناسب رضایت جنسی را افزایش می دهد، بلکه منجر به انبوهی از مشکلات دیگر مانند افسردگی و بیماری های جسمی می شود که می تواند در اعتیاد به رابطه جنسی یا رفتارهای ناسالم جنسی نقش داشته باشد.

ب) یادگیری اجتماعی:

تماشای دیگران در حال انجام یک رفتار یا الگوسازی یکی از روش های یادگیری چیزهای جدید است. بنابراین داشتن یک دوست یا گروهی از دوستان که بیش از حد مشغول فعالیت های جنسی یا مشاهده پورن هستند، می تواند شما را به روشی بسیار ظریف، اما در عین حال قدرتمند تحت تأثیر قرار دهد.

درمان اعتیاد به سکس

اعتیاد به سکس قابل درمان است. شما معمولاً باید با یک متخصص بهداشت و روان مانند روانشناس، مشاوره تلفنی خانواده یا مددکار اجتماعی صحبت کنید. آنها به شما کمک می کنند برخی از عوامل اساسی که باعث حفظ این اعتیاد می شوند را برطرف کنید و به شما یاد می دهند که با افکار، احساسات و رفتارهای خود به روشی سالم کنار بیایید و دوباره یک رابطه جنسی خوب و سالم داشته باشید. برخی از گزینه های درمانی عبارتند از:

• مشاوره جنسی

جلسات مشاوره جنسی 30-60 دقیقه ای با یک متخصص بهداشت روان و با تمرکز بر رفتارهای اجباری جنسی و هرگونه اختلال همزمان.

• درمان شناختی-رفتاری

رفتارها، احساسات و افکار ما همه به هم مرتبط هستند. بر همین مبنا برای تغییر کلی افکار منفی به افکار مثبت گفتگو می کنند.

• گروه درمانی

گروه درمانی با هدایت درمانگران واجد شرایط طراحی شده است تا رفتارهای مثبت و اجتماعی را جایگزین رفتارهای منفی و مضر کند و به معتاد اطمینان می دهد که در تجربیات خود تنها نیست.

• زوج درمانی

مشاوره زناشویی می تواند برای معتاد جنسی و شریک زندگی او بسیار مفید باشد. مشاوره زوجین می تواند به بهبود مهارت های ارتباطی، اعتماد و عملکرد جنسی سالم بین شرکا کمک کند.

• درمان بستری

برخی از مراکز بستری وجود دارد که برای درمان اعتیاد به سکس و پورن طراحی شده اند. بیمار برای مدت زمان مشخصی در مرکز بهبودی اقامت دارد تا بتواند بدون حواس پرتی و وسوسه های زندگی روزمره بر روند بهبودی تمرکز کند.

• دارو

در حال حاضر هیچ داروی مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا برای درمان اعتیاد به رابطه جنسی وجود ندارد. اگرچه برخی تحقیقات انجام شده است، اما به دلیل فقدان آزمایشات کافی، نمی توان توصیه های قطعی ارائه داد. اما به طور کلی اختلالات جنسی اغلب با بیماری هایی مانند اضطراب و افسردگی اتفاق می افتد و با داروهایی مانند ضد افسردگی قابل درمان است.

البته این دارو ها می توانند بسیار خطرناک باشند و باید حتما توسط پزشک تجویز شوند. علاوه بر این، داروهای ضد آندروژنیک می توانند با کاهش سطح هورمون های مردانه در بدن، ولع جنسی را کاهش دهند اما اثر این دارو ها موقتی است و با قطع آنها، سطح هورمون به حالت طبیعی برمی گردد و همچنین عوارض خاص خود را دارند.

شباهت های اعتیاد به مواد مخدر و اعتیاد به رابطه جنسی

استفاده از مواد مخدر باعث ترشح دوپامین و تقلید از رفتارهای لازم برای زنده ماندن می شود و باعث می شود فرد به طور فزاینده ای به داروهای ترشح کننده دوپامین اعتماد کند. اعتیاد به رابطه جنسی به روشی مشابه عمل می کند.

هر بار که یک معتاد جنسی در رفتارهای جنسی شرکت می کند، با هجوم این هورمون روبرو می شود و انگیزه ای قدرتمند برای انجام دوباره این رفتار ایجاد می کند. این همان چیزی است که ترک اعتیاد را برای معتادان بسیار دشوار می کند.