برای اضطراب جدایی کودک چه کنیم؟
آیا تا به حال فرزندتان درست زمانی که میخواستید به سر کار بروید، محکم به شما چسبیده و اجازه رفتن نداده است؟ یا هر صبح قبل از رفتن به مدرسه گریه کرده و از شما خواسته که او را تنها نگذارید؟
شاید هم در خانه از این اتاق به آن اتاق دنبالتان می آید و به محض اینکه از دیدش خارج میشوید، ناراحت و بیقرار میشود.
به عنوان یک مادر یا پدر، چنین لحظاتی ممکن است شما را نگران کند و از خودتان بپرسید که آیا مشکلی وجود دارد یا نه. برخی افراد ممکن است بگویند کودک شما لوس شده، بیش از حد وابسته است یا نمیتواند مستقل باشد.
مشاوران مرکز مشاوره خانواده آویژه برای تهیه این مقاله تلاش زیادی کردهاند تا اطلاعاتی کاربردی و مفید در اختیار شما والدین عزیز قرار دهند.
اگر دغدغه اضطراب جدایی فرزندتان را دارید، این مقاله را از دست ندهید. 💚
در پایان، نظر و تجربه خود را با ما به اشتراک بگذارید؛ شاید دیدگاه شما به والد دیگری کمک کند. ✨
درمان اضطراب جدایی در کودکان در آویژه
اگر فرزندتان هنگام جدا شدن از شما گریه میکند، به شما میچسبد یا از رفتن به مهدکودک و مدرسه میترسد، لازم نیست این اضطراب را نادیده بگیرید. بازی درمانی میتواند به کودک کمک کند بدون فشار و اجبار، ترس ها و احساسات خود را بیان کند و کم کم جدایی را راحت تر بپذیرد.
در مرکز مشاوره خانواده آویژه، مشاوران و روانشناسان کودک با استفاده از بازی درمانی و فعالیت های هدفمند کاردرمانی، متناسب با سن و شرایط هر کودک، به او کمک میکنند احساس امنیت بیشتری پیدا کند، مهارت های مقابله با اضطراب را یاد بگیرد و اعتمادبهنفسش را افزایش دهد.
🧸 از عروسک بازی و داستان گویی تا بازی های حرکتی و نقش آفرینی، فعالیت ها به شکلی طراحی میشوند که کودک در فضایی امن و دوست داشتنی با ترسهایش روبهرو شود.
اگر اضطراب جدایی فرزندتان زندگی روزمره او یا آرامش خانواده را تحت تأثیر قرار داده است، کمک گرفتن از یک متخصص کودک میتواند اولین قدم برای تغییر باشد.
📞 برای دریافت مشاوره و تعیین وقت، با مرکز مشاوره خانواده آویژه تماس بگیرید و اجازه دهید کودک شما مسیر آرامش و استقلال را قدمبهقدم شروع کند. 🌱
اضطراب جدایی در کودکان چیست؟
اضطراب جدایی زمانی اتفاق میافتد که کودک هنگام دور شدن از والدین یا فردی که به او احساس امنیت میدهد، دچار نگرانی، ترس یا ناراحتی شدید شود.
این وضعیت ممکن است هنگام رفتن به مدرسه، مهدکودک، خانه اقوام یا حتی زمانی که والدین برای مدت کوتاهی خانه را ترک میکنند، دیده شود.
بیشتر کودکان با افزایش سن، به تدریج با دوره های کوتاه جدایی راحت تر کنار می آیند. اما اگر این ترس بیش از حد طول بکشد یا بر زندگی روزمره، مدرسه، خواب یا روابط کودک تأثیر بگذارد، ممکن است نشانه آن باشد که او به حمایت بیشتری نیاز دارد.
اضطراب جدایی در چه سنی طبیعی است؟
اضطراب جدایی بخشی طبیعی از رشد عاطفی کودک است، اما شکل و شدت آن در سنین مختلف متفاوت خواهد بود.
نوزادان (حدود ۶ تا ۱۸ ماهگی)
در این دوره معمولاً اضطراب جدایی آغاز میشود. نوزادان افرادی را که بیشترین احساس امنیت را از آنها دریافت میکنند، میشناسند و هنگام دور شدن آنها ممکن است گریه کنند یا ناراحت شوند.
هرچند دیدن این صحنه برای والدین دشوار است، اما در واقع نشانه ای سالم از شکلگیری یک دلبستگی عاطفی قوی میان کودک و والدین محسوب میشود.
کودکان نوپا (حدود ۱۸ ماه تا ۳ سال)
بسیاری از کودکان نوپا همچنان هنگام دوری از والدین دچار مشکل میشوند؛ به ویژه زمانی که برای اولین بار وارد مهد کودک یا پیش دبستانی میشوند یا قرار است نزد فرد دیگری بمانند.
اگرچه ممکن است همچنان گریه کنند یا به والدین بچسبند، اما به تدریج یاد میگیرند که والدین بازمیگردند و اعتماد بیشتری پیدا میکنند.
کودکان بزرگتر
با افزایش سن، اضطراب جدایی معمولاً کمتر میشود. اگر کودکی در سنین بالاتر همچنان ترس شدیدی از دوری والدین داشته باشد، از رفتن به مدرسه امتناع کند یا هر بار هنگام جدایی دچار آشفتگی شدید شود، بهتر است این موضوع جدی تر بررسی شود.
در برخی موارد، این وضعیت میتواند نشاندهنده نیاز کودک به کمک حرفه ای باشد.
به خاطر داشته باشید که سرعت رشد کودکان با یکدیگر متفاوت است. وابستگی یا چسبندگی گاه به گاه همیشه جای نگرانی ندارد. آنچه اهمیت دارد این است که آیا اضطراب کودک مانع فعالیت های روزمره و سلامت روان او شده است یا خیر.
علت اضطراب جدایی در کودکان چیست؟
معمولاً یک علت واحد برای اضطراب جدایی وجود ندارد. در بسیاری از موارد، ترکیبی از سن کودک، ویژگی های شخصیتی و تجربه های زندگی در ایجاد آن نقش دارند.
۱. شروع مدرسه برای اولین بار
برای بسیاری از کودکان، روز اول مهدکودک یا مدرسه نخستین تجربه دوری چند ساعته از خانه است.
قرار گرفتن در محیطی جدید، روبهرو شدن با افراد ناآشنا و دور بودن از پدر و مادر میتواند ترسناک باشد. به همین دلیل گریه یا مقاومت کودک در روزهای ابتدایی کاملاً طبیعی است.
۲. وابستگی عاطفی قوی به والدین یا مراقب
کودکان به طور طبیعی در کنار افرادی که هر روز از آنها مراقبت میکنند احساس امنیت دارند.
اگر کودک به ندرت از آن فرد جدا شده باشد، دوری از او میتواند ترسناک به نظر برسد. این موضوع به معنای اشتباه بودن رفتار والدین نیست؛ بلکه نشان میدهد کودک هنوز در حال یادگیری این نکته است که والدین میروند و دوباره بازمیگردند.
۳. تجربه یک اتفاق ترسناک یا استرسزا
گاهی اضطراب جدایی پس از یک تجربه دشوار آغاز میشود؛ مانند بیماری شدید، بستری شدن در بیمارستان، گم شدن در یک مکان شلوغ یا مشاهده بیماری جدی یکی از نزدیکان.
چنین تجربه هایی ممکن است باعث شود کودک نگران شود که در زمان جدایی اتفاق بدی برای خودش یا عزیزانش رخ دهد.
۴. تغییرات خانوادگی
کودکان حتی اگر همه چیز را به خوبی درک نکنند، تغییرات را احساس میکنند.
تولد فرزند جدید، اسباب کشی، سفر کاری یکی از والدین، تغییر مراقب کودک یا تنش ها و مشاجرات مداوم در خانه میتواند احساس امنیت کودک را کاهش داده و اضطراب او را افزایش دهد.
۵. شنیدن یا دیدن اخبار و اتفاقات ترسناک
کودکان همیشه نمیتوانند اخبار یا گفتگوهای بزرگسالان را به درستی تحلیل کنند.
شنیدن خبرهایی درباره آدم ربایی، تصادف یا سایر اتفاقات ترسناک از طریق تلویزیون، شبکه های اجتماعی یا صحبت های اطرافیان ممکن است باعث شود نگران شوند که چنین اتفاقاتی برای والدینشان نیز رخ دهد.
۶. تغییر در برنامه روزانه
بسیاری از کودکان زمانی احساس امنیت بیشتری دارند که بدانند قرار است چه اتفاقی بیفتد.
بنابراین تغییراتی مانند شروع مهدکودک، تغییر مدرسه، سفرهای طولانی یا ماندن نزد اقوام ناآشنا می تواند اضطراب جدایی را تشدید کند.
به یاد داشته باشید که هر کودک با کودکان دیگر متفاوت است. برخی کودکان خیلی سریع با تغییرات سازگار میشوند، در حالی که برخی دیگر به زمان و اطمینان بیشتری نیاز دارند.
چگونه اضطراب جدایی کودک از مادر را کاهش دهیم؟
بیشتر کودکان با گذشت زمان راحت تر میتوانند از والدین جدا شوند. با این حال، صبر، آرامش و حمایت شما نقش مهمی در این روند دارد.
۱. یک برنامه خداحافظی ثابت داشته باشید
قبل از ترک کودک در مدرسه، مهد کودک یا نزد مراقب مورد اعتماد، یک الگوی خداحافظی ساده و ثابت داشته باشید.
برای مثال یک بغل، یک بوسه و جمله ای مانند:
«بعد از کار برمیگردم.»
«بعد از مدرسه می بینمت.»
این ثبات به کودک احساس امنیت میدهد زیرا میداند چه اتفاقی خواهد افتاد.
۲. جدایی های کوتاه را تمرین کنید
اگر کودک هنگام دوری از شما ناراحت میشود، انتظار نداشته باشید یک باره چند ساعت را بدون شما سپری کند.
ابتدا او را برای مدت کوتاهی نزد مادربزرگ، پدربزرگ یا فرد مورد اعتماد دیگری بگذارید و سپس به تدریج زمان جدایی را افزایش دهید.
وقتی کودک ببیند که شما همیشه بازمیگردید، اعتماد بیشتری پیدا خواهد کرد.
۳. بدون خداحافظی ناپدید نشوید
گاهی ممکن است وسوسه شوید زمانی که کودک حواسش پرت است، بی سروصدا بروید تا گریه نکند.
اما این کار معمولاً اضطراب جدایی را تشدید میکند. وقتی کودک متوجه شود بدون اطلاع او رفته اید، ممکن است دفعات بعد بیشتر نگران شود.
بهتر است با آرامش خداحافظی کنید و به او اطمینان دهید که بازخواهید گشت.
۴. احساساتش را بپذیرید اما همیشه تسلیم نشوید
گریه کردن کودک هنگام جدایی طبیعی است.
احساس او را تأیید کنید و بگویید:
«میدانم ناراحتی چون من میروم سر کار، اما بعداً برمیگردم دنبالت.»
در عین حال، سعی کنید به دلیل ناراحتی کودک، مرتب برنامه ها را لغو نکنید؛ زیرا این کار فرصت یادگیری کنار آمدن با جدایی را از او میگیرد.
۵. استقلال را به تدریج تقویت کنید
فرصت هایی فراهم کنید تا کودک کارهای کوچکی را به تنهایی انجام دهد؛ مانند:
- بازی کردن در اتاقی دیگر
- آماده کردن کیف مدرسه
- انتخاب لباس هایش
- وقت گذراندن با اقوام مورد اعتماد
این تجربه های کوچک به مرور اعتمادبهنفس او را افزایش میدهد.
۶. هنگام تحویل دادن کودک آرام باشید
کودکان به احساسات والدین بسیار حساس هستند.
اگر هنگام خداحافظی مضطرب یا مردد به نظر برسید، ممکن است کودک نیز احساس کند واقعاً دلیلی برای ترسیدن وجود دارد.
بنابراین تا حد امکان آرام و مطمئن رفتار کنید.
۷. پیشرفت های کودک را تحسین کنید
هر کودکی با سرعت خاص خود پیشرفت میکند.
اگر امروز به جای بیست دقیقه فقط پنج دقیقه گریه کرد یا بدون چسبیدن به دست شما وارد کلاس شد، این یک موفقیت است.
تلاش های او را تحسین کنید و به او بگویید که به پیشرفتش افتخار میکنید.
سخن از مشاوران آویژه
دیدن ناراحتی کودک هنگام خداحافظی برای هر پدر و مادری دشوار است. طبیعی است که بخواهید هرچه سریع تر اشک های او را متوقف کنید.
اما به یاد داشته باشید که کودک شما قصد سخت کردن زندگی شما را ندارد. او در حال یادگیری این موضوع است که حتی زمانی که شما کنار او نیستید نیز میتواند احساس امنیت کند.
با حمایت مناسب، بیشتر کودکان به مرور زمان اعتماد بیشتری پیدا میکنند و اضطراب جدایی آن ها کاهش مییابد.
اگر احساس میکنید اضطراب کودک شدید است یا زندگی روزمره او را مختل کرده است، بهتر است با یک متخصص سلامت روان کودک یا مشاور کودک مشورت کنید.
مشاوران مرکز مشاوره خانواده آویژه برای تهیه این مقاله وقت و دقت زیادی صرف کردهاند.
این مقاله را از دست ندهید و حتماً نظر و تجربه خود را در انتهای مطلب با ما به اشتراک بگذارید؛ شاید دیدگاه شما راهگشای والد دیگری باشد. 💚
