کدام ازدواج فامیلی خطرناک است؟ چرا ازدواج فامیلی نکنید!!

ازدواج فامیلی؛ تصمیمی که نیاز به آگاهی دارد

ازدواج فامیلی یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در ایران و بسیاری از کشورهای جهان است. در این نوع ازدواج، زن و مرد دارای جد مشترک هستند؛ مانند ازدواج دختر عمو پسر عمو، دخترخاله یا پسر‌ خاله. همواره این سؤال مطرح بوده که ازدواج فامیلی خوبه یا بد و کدام ازدواج فامیلی خطرناک است؟

اگرچه این نوع ازدواج در برخی فرهنگ‌ها رایج است، اما پزشکان نسبت به افزایش احتمال برخی بیماری‌های ژنتیکی هشدار می‌دهند. به همین دلیل، آشنایی با مزایا و معایب ازدواج فامیلی و انجام مشاوره و آزمایش‌های ژنتیک قبل از ازدواج اهمیت زیادی دارد. بنابراین نمی‌توان به‌طور مطلق گفت ازدواج فامیلی نکنید یا آن را کاملاً بی‌خطر دانست؛ بلکه تصمیم‌گیری باید بر اساس شرایط هر زوج و نظر متخصصان انجام شود.

در پایان مقاله، خوشحال می‌شویم تجربیات و نظرات خود را درباره ازدواج فامیلی در بخش دیدگاه‌ها با ما و سایر کاربران به اشتراک بگذارید.

چرا ازدواج فامیلی نکنید!

آیا فرزندانی که حاصل ازدواج دخترعمو و پسرعمو یا دیگر خویشاوندان نزدیک هستند، بیشتر در معرض بیماری‌های ژنتیکی و نقایص مادرزادی قرار دارند؟ پاسخ کوتاه این است: بله، اما میزان این خطر به اندازه نزدیکی نسبت فامیلی و سابقه ژنتیکی خانواده بستگی دارد.

افراد مشهور هم با بستگان خود ازدواج کرده‌اند

شاید جالب باشد بدانید که ملکه ویکتوریا، چارلز داروین و آلبرت اینشتین همگی با دخترعمو یا پسرعموی خود ازدواج کرده بودند. در گذشته، به دلیل کوچک بودن جوامع و محدود بودن انتخاب‌ها، ازدواج با خویشاوندان امری رایج بود.

به همین دلیل، در فاصله سال‌های ۱۶۵۰ تا ۱۸۵۰، بیشتر زوج‌ها دست‌کم خویشاوند دور (حدود دخترعمو و پسرعموی درجه چهار) بودند.

چرا ازدواج فامیلی خطر بیماری‌ های ژنتیکی را افزایش می‌دهد؟

هر انسان دو نسخه از هر ژن دارد؛ یک نسخه را از مادر و نسخه دیگر را از پدر به ارث می‌برد.

گاهی یک ژن دارای نقص یا جهش است، اما چون نسخه دیگر سالم است، فرد هیچ علامتی ندارد و کاملاً سالم به نظر می‌رسد. به چنین فردی ناقل گفته می‌شود.

مشکل زمانی ایجاد می‌شود که هر دو والد ناقلِ همان ژن معیوب باشند.

در این حالت، برای هر بارداری:

• ۲۵ درصد احتمال دارد کودک دو ژن معیوب را به ارث ببرد و به بیماری مبتلا شود.
• ۵۰ درصد احتمال دارد کودک ناقل باشد اما بیمار نشود.
• ۲۵ درصد احتمال دارد کودک هیچ ژن معیوبی را به ارث نبرد.

چرا این موضوع در ازدواج فامیلی مهم‌تر است؟

افرادی که با هم نسبت خونی دارند، بخش بیشتری از DNA خود را مشترک دارند. بنابراین احتمال اینکه هر دو، ناقلِ یک ژن معیوب یکسان باشند، بیشتر از افراد غیرخویشاوند است.

هرچه نسبت خانوادگی نزدیک‌تر باشد، مقدار DNA مشترک نیز بیشتر است.

به طور تقریبی:

• خویشاوندان درجه چهار: ۰٫۲۰ درصد DNA مشترک
• خویشاوندان درجه سه: ۰٫۷۸ درصد
• خویشاوندان درجه دو: ۳٫۱۳ درصد
• دخترعمو و پسرعموی درجه یک: ۱۲٫۵ درصد

به همین دلیل، احتمال اینکه هر دو نفر ناقل یک بیماری ژنتیکی باشند، در خویشاوندان نزدیک بیشتر است.

خطر واقعی مشکلات ازدواج فامیلی چقدر است؟

مطالعات نشان می‌دهد:

• در جمعیت عمومی، احتمال اینکه یک نوزاد با یک بیماری یا نقص ژنتیکی جدی متولد شود، حدود ۳ تا ۴ درصد است.
• در ازدواج دخترعمو و پسرعموی درجه یک، این احتمال به حدود ۴ تا ۷ درصد افزایش پیدا می‌کند.

یعنی خطر افزایش می‌یابد، اما بیشتر فرزندان این ازدواج‌ها نیز سالم به دنیا می‌آیند.

چرا ازدواج فامیلی خوب نیست؟

نکته مهم فقط یک نسل نیست.

اگر ازدواج فامیلی در یک خانواده بارها و در چند نسل تکرار شود، ژن‌های معیوب مرتب بین اعضای همان خانواده گردش می‌کنند و فرصت کمتری برای ورود ژن‌های جدید و سالم وجود دارد.

در نتیجه، احتمال بروز بیماری‌های ژنتیکی در نسل‌های بعد به‌تدریج بیشتر می‌شود.

یک نمونه تاریخی

امپراتور فردیناند اول اتریش در خانواده‌ای به دنیا آمد که ازدواج‌های فامیلی نزدیک در آن بارها تکرار شده بود. پدر و مادر او از چند جهت با یکدیگر نسبت خونی نزدیک داشتند و خود او نیز از کودکی مشکلات جسمی و سلامتی متعددی داشت.

حتما مقاله ازدواج با پسری از شهر دیگر را بخوانید.

کدام ازدواج فامیلی خطرناک است؟

همه ازدواج‌ های فامیلی تا حدی با افزایش احتمال بروز برخی بیماری‌های ژنتیکی در فرزندان همراه هستند، اما میزان این خطر در همه آن‌ها یکسان نیست.

هرچه نسبت خویشاوندی زوجین نزدیک‌تر باشد، احتمال مشترک بودن ژن‌های معیوب و در نتیجه بروز بیماری‌های ژنتیکی نیز بیشتر خواهد بود.

از نظر ژنتیکی، ازدواج میان دخترخاله و پسرخاله و همچنین دخترعمو و پسرعمو در گروه ازدواج‌های پرخطرتر قرار می‌گیرند، زیرا این افراد بخش بیشتری از ژن‌های خود را از اجداد مشترک به ارث برده‌اند.

• البته این موضوع به معنای بیمار شدن حتمی فرزندان نیست، بلکه تنها احتمال بروز برخی بیماری‌های ارثی را نسبت به ازدواج‌های غیرفامیلی افزایش می‌دهد.

از سوی دیگر، نباید تصور کرد که ازدواج با سایر بستگان مانند دخترعمه، پسرعمه، دختر دایی یا پسر دایی هیچ خطری ندارد. اگرچه ممکن است میزان خطر در برخی موارد کمتر باشد، اما همچنان احتمال انتقال بیماری‌های ژنتیکی وجود دارد. به همین دلیل، متخصصان ژنتیک توصیه می‌کنند تمام زوج‌هایی که نسبت فامیلی دارند، پیش از ازدواج یا بارداری حتماً مشاوره ژنتیک و در صورت نیاز آزمایش‌های ژنتیکی را انجام دهند تا میزان خطر به‌طور دقیق ارزیابی شود.

معایب ازدواج فامیلی

به گفته محققان در دی ان ای هر شخص ژن های مغلوب بیماری زایی  وجود دارد که که این نوع ژن ها برای ظاهر شدن و بیماری زایی باید هم مرد و هم زن وجود داشته باشند. از آن جایی که خواستگاه ژنتیکی کسانی که با یکدیگر فامیل هستند یکی است، امکان بروز این بیماری ها افزایش می یابد و همین موضوع باعث شده است که در برخی از کشورها این نوع ازدواج به طور کامل ممنوع باشند تا از به دنیا آمدن این چنین نوزادانی جلوگیری شود.

حتما در ادامه مقاله بهترین سن برای ازدواج را بخوانید.

بیماری های ژنتیکی ازدواج فامیلی

بیماری های ژنتیکی مختلفی می تواند در ازدواج های فامیلی شکل بگیرند و بیشتر وابسته با سابقه این نوع بیماری ها در سایر اعضای خانواده هستند ولی رایج ترین این بیماری ها موارد زیر هستند.

بیماری های نقص ایمنی

کودکان حاصل از ازدواج فامیلی ممکن است دچار نقص ایمنی شوند. این کودکان از سایرین آسیب پذیرتر هستند و ممکن است به این علت مبتلا به سایر بیماری ها شوند.

معلولیت

انواع معلولیت های ذهنی و جسمی در کمین کودکان حاصل ازدواج فامیلی وجود دارد. اگر این اختلالات ژنتیکی حاد باشند امکان این که کودک در سنین پایین فوت کند بسیار است.

سقط جنین

از مهم ترین مشکلاتی که هم مادر و هم فرزند را در ازدواج های فامیلی تهدید می کند سقط جنین و مرده زایی است. ممکن است اخلالات ژنتیکی به حدی شدید باشند که جنین متولد نشود و یا اگر هم به دنیا بیاید مرده باشد. این نوع مشکلات سلامت مادر را نیز مورد تهدید قرار می دهد. بر اساس آمار از هر 500 مورد حاملگی در ازدواج فامیلی حدود 50 تا سقط جنین و 22 مورد مرده زایی اتفاق افتاده است.

مزایا و معایب ازدواج فامیلی

همانطور که در ابتدای متن ذکر شد، توصیه روانشناسان و مشاوران ازدواج این است که ازدواج بین دو خانواده هم کفو صورت بگیرد. در این صورت می توان گفت که موفقیت ازدواج تا حدودی تضمین شده است و از آن جا که افراد یک خانواده و فامیل به طور معمول در شرایط اجتماعی یکسانی زندگی می کنند می توان گفت تقریبا با یکدیگر هم کفو هستند.

ازدواج فامیلی خوبه یا بد؟

تناسب میان خانواده ها

مهم ترین مزیتی که می توان برای ازدواج های فامیلی ذکر کرد تناسب میان خانواده ها است. دو خانواده در شرایط یکسانی تربیت شده اند و می توان گفت که هماهنگی زیادی با یکدیگر دارند.

آگاه بودن از آسیب های اجتماعی

آسیب های اجتماعی همانند مصرف الکل، استعمال دخانیات و مواد مخدر و یا انحرافات اجتماعی در فضای خانوادگی مشهودتر هستند. به طور مثال اگر پسرعموی شما سیگار می کشد به احتمال زیاد خانواده شما و یا یک نفر در فامیل از این موضوع آگاه است.

شناخت بهتر

وقتی که با یکدیگر فامیل باشید طبیعی است که قبل از پیش آمدن قضیه ازدواج نیز با یکدیگر رفت و آمد داشته باشید. بنابراین با یکدیگر آشنا هستید و از هم شناخت دارید. بهترین مزیت ازدواج خانوادگی نیز همین است. وقتی شما از اخلاق، نحوه رفتار و سایر مسائل یک خانواده آگاهی داشته باشید بهتر می توانید آن ها را بسنجید.

برای خواندن مقاله ویژگی های دختر خوب برای ازدواج کلیک کنید.

بهتر شدن روابط فامیلی

وقتی که دو نفر از دو خانواده با یکدیگر پیوند می خورند آن دو خانواده نیز با یکدیگر ارتباط می گیرند. در ازدواج های فامیلی که ارتباط بین خانواده از قبل وجود داشته است باعث می شود که این ارتباط و پیوند بیشتر شود و مستحکم تر از گذشته باشد.

آسان تر بودن ازدواج

وقتی که دو خاواده یکدیگر را بشناسند از وضعیت مالی و جزئیات زندگی یکدیگر آگاه هستند به همین علت نیز در مورد مسائلی مانند مهریه و جهیزیه سخت گیری خاصی انجام نمی دهند و دختر و پسر می توانند یک زندگی آسان را شروع کنند. علاوه بر این به دلیل مشترک بودن فامیل ها، تعداد میهمانان در مراسم های مختلف کمتر است بنابراین هزینه کمتری صرف این مسائل خواهد شد.

برای خواندن مقاله خصوصیات یک مرد خوب برای ازدواج کلیک کنید.

طی شدن سریع تر روند ازدواج

معمولا قبل از این که دختر و پسر به خانه خود بروند مدتی را در عقد یکدیگر هستند. این موضوع بخاطر این است که طرفین یکدیگر را بهتر بشناسند و با خانواده ها و آداب و رسوم یکدیگر آشنا بشوند ولی در ازدواج های فامیلی به علت شناختی که از یکدیگر دارند این زمان کوتاه تر است.

معایب ازدواج فامیلی

علاوه بر مشکلات مختلفی که از لحاظ ژنتیکی ممکن است پیش بیایند، از لحاظ اجتماعی نیز چند مورد وجود دارند که جزو معایب ازدواج فامیلی هستند.

احتمال شناخت سطحی

درست است که دو خانواده با یکدیگر آشنا هستند و از مسائل یکدیگر آگاه هستند. ولی گاهی اوقات همین شناخت باعث می شود که خانواده ها احساس کنند نیازی به تحقیق نیست و همان شناخت کافی است. در اینجور مواقع خانواده ها شتاب زده عمل می کنند و ممکن است بعضی از حقایق را در نظر نگیرند و اشتباهی را انجام دهند که جبران آن سخت باشد.

طلاق پر دردسر

همانطور که گفتیم ازدواج فامیلی آسان است ولی طلاق فامیلی بسیار سخت است! دو مورد این موضوع را سخت می کند

• بسیاری از افراد به دلیل داشتن رابطه فامیلی سعی می کنند هرطور که شده از یکدیگر طلاق نگیرند و همین موضوع باعث می شود که زندگیشان تلخ شود. علاوه بر این فشار خود خانواده ها نیز این موضوع را تشدید می کند.
• اگر هم طلاقی صورت بگیرد با کشمکش بسیار زیاد همراه می شود و در اغلب موارد روابط خانوادگی و فامیلی به کلی از یکدیگر پاشیده می شوند.

دخالت سایر فامیل

وقتی که فامیل مشترک داشته باشید و همه اعضای خانواده شما را بشناسند احتمال این که هرکس در زندگی شما دخالت کند بسیار زیاد است. گاهی اوقات این دخالت ها به حدی زیاد می شوند که باعث کلافگی شما خواهند شد و در روابط زناشویی شما نیز اثر می گذارد تا جایی که گاهی اوقات امکان دارد منجر به طلاق شود.

برای مطالعه مقاله از کجا بفهمیم انتخابمان برای ازدواج درست است؟ لطفا کلیک کنید.

توصیه هایی برای ازدواج فامیلی

اولین و مهم ترین توصیه این است که حتما آزمایش ژنتیک بدهید و از مشاوره ژنتیک استفاده کنید تا از پیش آمدن هرگونه مشکل جدی و بحرانی جلوگیری کنید.

دومین توصیه این است که قبل از این که نتیجه آزمایش ژنتیک و مشاوره آن مشخص نشده است به هیچ عنوان در میان فامیل این موضوع را مطرح نکنید زیرا با پخش شدن این خبر و صحبت های فامیل روند ازدواج سخت تر می شود و اگر نتیجه آزمایش شما خوب نباشد پشت سرتان حرف خواهد بود.

سومین مورد این است که به علت فامیل بودن تحقیقات را کنار نگذارید، درست است که فامیل هستید ولی باز هم با این حال باید در نظر داشته باشید که ممکن است موردی باشد که شما از آن خبر ندارید و در تحقیقات معلوم شود.

ازدواج فامیلی در اسلام

برعکس آن که ازدواج فامیلی در غرب نفی شده است، در دین اسلام به این نوع ازدواج توجه بسیاری شده به طوری که ازدواج دختر عمو با پسر عمو رایج بوده است. به طور مثال پیامبر اسلام دختر خودشان را به عقد پسر عمویشان یعنی حضرت علی در می آورند. علاوه بر این حضرت زینب نیز با پسر عموی خودشان ازدواج کردند. علاوه بر ریشه دینی، این نوع ازدواج در فرهنگ عرب نیز رواج پیدا کرد تا حدی که آن ها معتقد بودند که دختر عمو و پسر عمو حتما باید با یکدیگر ازدواج کنند. شاید جمله معروف ( عقد دختر عمو و پسر عمو را درآسمان ها بسته اند) نیز از همین فرهنگ نشات بگیرد.

مقاله بیماریهای ژنتیکی ازدواج فامیلی را حتما بخوانید.

ازدواج فامیلی در ایران

در ایران نیز با توجه به فرهنگ مردم ما و با توجه به دین اسلام، ممانعت خاصی در برابر ازدواج فامیلی وجود ندارد ولی خب با توجه به پیشرفت علم و آگاهی مردم، اکثر مردم قبل از این که بخواهد چیزی جدی شود از مشاوره ژنتیک در ازدواج فامیلی استفاده می کنند. با این حال اگر بخواهیم از دید آماری به این موضوع نگاه کنیم، میزان ازدواج های فامیلی در چند سال اخیر در ایران نیز کمتر شده است و مردم به علت مضرات ازدواج فامیلی ترجیح می دهند که ریسک کمتری کنند.

خدمات مرکز مشاوره خانواده و روانشناسی آویژه

هدف مرکز مشاوره و روانشناسی آویژه از ارائه اطلاعات لازم در زمینه مشکلات روانی، افزایش آگاهی شماست تا با توسعه دانش خود، جهت ارتقا و بهبود کیفیت زندگی خود، گامی مهم بردارید. لطفا برای کسب اطلاعات بیشتر سایر مقالات متخصصان مرکز مشاوره آویژه را مطالعه نمایید .

در این راستا مرکز مشاوره تلفنی ازدواج آویژه خدمات متنوعی را در زمینه مشاوره قبل از ازدواج به شما هم میهنان عزیز ارائه میدهد.