چگونه به سؤال «بچهها از کجا میآیند؟» پاسخ دهیم؟
کودکان به طور طبیعی کنجکاو هستند و ممکن است در سنین مختلف درباره بدن، بارداری و تولد سؤالهای متفاوتی بپرسند.
یکی از سؤالهای رایج آنها این است: «بچهها از کجا میآیند؟» یا حتی اینکه بچه چگونه به وجود می آید؟
برای پاسخ به سوالات نوجوانان در مورد بچه دار شدن، بهتر است به جای خندیدن، عوض کردن موضوع یا دادن پاسخهای نادرست، با آرامش و صداقت با او صحبت کنید. البته لازم نیست تمام جزئیات را یکباره توضیح دهید؛ پاسخ شما باید متناسب با سن، میزان درک و چیزی باشد که کودک واقعاً میخواهد بداند.
این نوع گفتوگوها به فرزندتان کمک میکند با بزرگتر شدن، اطلاعات درستتری درباره بدن، بارداری و روابط داشته باشد و برای پرسیدن سؤالهای حساس نیز احساس امنیت بیشتری کند.
پاسخ به سوالات نوجوانان در مورد بچه دار شدن
این مقاله با تلاش مشاوران مرکز مشاوره خانواده آویژه تهیه شده است. حتماً آن را بخوانید و دیدگاه خود را در انتهای مطلب بنویسید تا تجربه شما به دیگران هم کمک کند. 💚
بخش اول: قبل از پاسخ دادن، شرایط را ارزیابی کنید
۱. آرام و خونسرد بمانید
سؤال پرسیدن درباره بچهها برای کودکان طبیعی است. بنابراین اگر فرزندتان درباره بارداری یا تولد سؤال کرد، سعی کنید آرامش خود را حفظ کنید.
ممکن است اولین واکنش شما خندیدن، شوخی کردن یا تغییر دادن موضوع باشد؛ اما اگر سؤال کودک را نادیده بگیرید، ممکن است کنجکاوی او بیشتر شود یا برای پیدا کردن جواب به سراغ منابع نامناسب برود.
بهتر است یک نفس عمیق بکشید و درست مانند صحبت درباره هر موضوع دیگری، با آرامش با او گفتوگو کنید.
۲. اگر کودک دیگری سؤال کرد، والدین او را در جریان بگذارید
اگر از کودک دیگری مراقبت میکنید، ممکن است او نیز درباره بچهها، بدن یا مسائل مربوط به آن سؤال کند.
اگر سؤال درباره بدن باشد، میتوانید پاسخی ساده و علمی بدهید. اما اگر احساس میکنید پاسخ دادن به سؤال مناسب شما نیست، به کودک بگویید میتواند آن را از والدین یا سرپرست خود بپرسد.
برای مثال:
«وقتی مامانت به خانه آمد، میتوانیم از خودش بپرسیم؛ شاید او جواب سؤال تو را بداند.»
اگر کودک همچنان سؤالهای شخصیتری پرسید، آرامش خود را حفظ کنید، حد و مرز مناسبی تعیین کنید و در صورت نیاز، والدین او را در جریان قرار دهید.
۳. ببینید چرا کودک درباره بچهها سؤال کرده است
کودکان به طور طبیعی کنجکاو هستند، اما گاهی یک اتفاق خاص باعث میشود درباره بچهها و بارداری سؤال کنند.
برای مثال:
- ممکن است معلمشان باردار باشد.
- ممکن است در تلویزیون نوزادی دیده باشند.
- ممکن است در مهمانی یا خیابان یک نوزاد دیده باشند.
- ممکن است متوجه بارداری مادر شده باشند.
- ممکن است قرار باشد خواهر یا برادر جدیدی به خانواده اضافه شود.
اگر متوجه شوید چه چیزی باعث ایجاد سؤال شده است، راحتتر میتوانید پاسخ مناسبی به کودک بدهید.
۴. از کودک بپرسید خودش چه فکری میکند
گاهی کودک سؤال میکند تا اطلاعاتی را که قبلاً شنیده است، با شما بررسی کند.
به جای اینکه بلافاصله شروع به توضیح دادن کنید، ابتدا بپرسید:
«سؤال خیلی خوبی پرسیدی! خودت فکر میکنی بچهها از کجا میآیند؟»
این سؤال به شما کمک میکند بفهمید کودک چه اطلاعاتی دارد و چه چیزی را نمیداند.
اگر قبلاً درباره بارداری و بچهدار شدن با او صحبت کردهاید، میتوانید مطالب قبلی را یادآوری کنید و سپس به سؤال جدید او پاسخ دهید.
بخش دوم: چگونه به سؤال کودک پاسخ دهیم؟
۵. فقط به همان سؤالی پاسخ دهید که کودک پرسیده است
یکی از اشتباهات رایج والدین این است که تصور میکنند باید تمام مراحل بچهدار شدن را یکباره برای کودک توضیح دهند.
این کار لازم نیست.
بهتر است ابتدا دقیقاً به همان چیزی پاسخ دهید که کودک پرسیده است.
برای مثال، اگر کودک بپرسد:
«بچه چطور از شکم مادر بیرون میآید؟»
میتوانید متناسب با سن او توضیح دهید که نوزاد هنگام تولد از طریق کانال زایمان و واژن خارج میشود.
بعد از پاسخ، اجازه دهید کودک سؤال بعدی را خودش مطرح کند.
میتوانید بپرسید:
«چیز دیگری هم درباره بچهها میخواهی بدانی؟»
یا:
«سؤال دیگری داری؟»
این روش در پاسخ به سوالات نوجوانان در مورد بچه دار شدن نیز اهمیت زیادی دارد. نوجوان ممکن است فقط درباره یک بخش خاص از بارداری، تولید مثل یا تولد کنجکاو باشد و نیازی به دریافت اطلاعات اضافی نداشته باشد.
۶. توضیحات را متناسب با سن کودک ارائه دهید
کودک خردسال به همان اندازه اطلاعاتی نیاز ندارد که یک نوجوان نیاز دارد.
برای کودکان کم سن، توضیحات بهتر است:
- ساده باشند.
- کوتاه باشند.
- قابل فهم باشند.
- متناسب با میزان درک کودک باشند.
- از اطلاعات غیرضروری دور باشند.
برای کودکان زیر ۶ سال معمولاً توضیحات سادهتری درباره بارداری و تولد کافی است.
هرچه کودک بزرگتر میشود، میتوانید اطلاعات بیشتری در اختیار او قرار دهید و پاسخهای دقیقتری به سؤالهایش بدهید.
همچنین ممکن است کودک خردسال بعضی از اطلاعاتی را که امروز به او میگویید، بعدها فراموش کند. بنابراین طبیعی است که این گفتوگو در سنین مختلف دوباره تکرار شود.
۷. از نام درست قسمتهای بدن استفاده کنید
هنگام صحبت درباره بدن کودک، بهتر است از نامهای درست و علمی قسمتهای بدن استفاده کنید.
برای مثال میتوانید از واژههایی مانند:
- واژن
- رحم
- آلت تناسلی
- اسپرم
- تخمک
استفاده کنید.
استفاده از نامهای صحیح باعث میشود کودک در آینده هنگام یادگیری درباره بدن و سلامت جنسی دچار سردرگمی نشود.
برای مثال میتوانید به زبان ساده بگویید:
«برای شکلگیری یک بچه، اسپرم باید با تخمک ترکیب شود.»
آموزش نام قسمتهای مختلف بدن را میتوان از سنین پایین و همزمان با آموزش سایر اعضای بدن آغاز کرد.
بخش سوم: چگونه درباره بچهدار شدن با کودکان کمسن صحبت کنیم؟
۸. به کودکان زیر ۵ سال پاسخهای ساده و صادقانه بدهید
کودکان کم سن معمولاً بیشتر میخواهند بدانند نوزاد چگونه شکل میگیرد و چگونه به دنیا میآید.
لازم نیست برای آنها توضیحات پیچیده ارائه کنید. میتوانید به زبان ساده بگویید:
«برای به وجود آمدن یک نوزاد، اسپرم با تخمک ترکیب میشود و بعد نوزاد در رحم رشد میکند.»
اگر کودک بپرسد:
«بچه چگونه به وجود می آید؟»
میتوانید پاسخ را با توجه به سن و میزان درک او توضیح دهید.
برای مثال:
«گاهی بچهها زمانی به وجود میآیند که دو نفر رابطه جنسی دارند. در این حالت، اسپرم یک نفر با تخمک نفر دیگر ترکیب میشود و یک نوزاد شکل میگیرد. بعد نوزاد در رحم رشد میکند تا برای تولد آماده شود.»
اگر کودک درباره نحوه تولد سؤال کرد، توضیح دهید که نوزاد هنگام تولد از طریق واژن خارج میشود.
همچنین میتوانید توضیح دهید که گاهی والدین به دلایل پزشکی برای به دنیا آوردن نوزاد تحت عمل جراحی قرار میگیرند.
بهتر است به کودک توضیح دهید که رحم با معده تفاوت دارد؛ زیرا ممکن است کودک تصور کند نوزاد داخل معده یا شکم مادر قرار دارد.
۹. برای توضیح موضوع از کتابهای تصویری کمک بگیرید
برای کودکان خردسال، کتابهای تصویری میتوانند ابزار مناسبی برای توضیح موضوعاتی مانند بدن، بارداری و تولد باشند.
کتابهای مناسب کودک معمولاً مطالب را ساده و همراه با تصاویر قابل فهم توضیح میدهند.
اگر کتاب مناسبی در اختیار ندارید، میتوانید از کتابهای آموزشی مربوط به بدن و آناتومی نیز کمک بگیرید.
این کتابها میتوانند به والدین کمک کنند به سؤالهای دشوارتری مانند:
- «تخمک از کجا میآید؟»
- «اسپرم چگونه به وجود میآید؟»
- «نوزاد در کجا رشد میکند؟»
پاسخهای سادهتر و علمیتری بدهند.
بخش چهارم: چگونه درباره بلوغ و بچهدار شدن با نوجوان صحبت کنیم؟
۱۰. از سالهای قبل از نوجوانی درباره بلوغ صحبت کنید
با بزرگتر شدن کودک، بهتر است گفتوگو درباره تغییرات بدن و دوران بلوغ نیز آغاز شود.
به فرزندتان توضیح دهید که در دوران بلوغ ممکن است تغییراتی در:
- شکل بدن
- احساسات و خلقوخو
- ویژگیهای جسمی
- زندگی روزمره
ایجاد شود.
همچنین میتوانید توضیح دهید که شروع قاعدگی یکی از نشانههای بلوغ در افرادی است که رحم دارند و بدن آنها به مرحلهای میرسد که از نظر زیستی امکان بارداری وجود دارد.
مهم است که بلوغ را موضوعی طبیعی و بخشی از روند رشد معرفی کنید تا کودک نسبت به تغییرات بدن خود احساس ترس یا خجالت نداشته باشد.
۱۱. برای پاسخ به سؤالهای نوجوان آماده باشید
با بزرگتر شدن فرزند، ممکن است سؤالهای او درباره بارداری، بدن، روابط و بچهدار شدن دقیقتر شود.
در این مرحله، توضیح بچه دار شدن برای نوجوانان باید علمی، صادقانه و متناسب با سن و میزان درک آنها باشد.
اگر نوجوان سؤال مشخصی پرسید، ابتدا مطمئن شوید دقیقاً چه چیزی میخواهد بداند و سپس همان موضوع را برایش توضیح دهید.
به او یادآوری کنید:
«میدانم بزرگ شدن گاهی میتواند گیج کننده باشد. اگر درباره بدنت یا روابط سؤال داشتی، همیشه میتوانی با من صحبت کنی.»
ایجاد چنین فضای امنی باعث میشود نوجوان برای دریافت اطلاعات درست، به منابع نامطمئن یا افراد ناشناس وابسته نشود.
۱۲. تصور نکنید هر سؤال نوجوان به معنای تجربه شخصی اوست
اگر نوجوان درباره رابطه جنسی، بارداری یا بچهدار شدن سؤال کرد، فوراً نتیجه نگیرید که خودش چنین تجربهای داشته است.
ممکن است سؤال او فقط به دلیل:
- صحبت با دوستان
- دیدن فیلم یا محتوایی در فضای مجازی
- شنیدن یک موضوع در مدرسه
- کنجکاوی طبیعی
- یا تلاش برای شناخت بهتر بدن و روابط
باشد.
بنابراین بهتر است به جای سرزنش یا بازجویی، با آرامش به سؤال او پاسخ دهید و فضایی ایجاد کنید که بتواند بدون ترس از قضاوت، پرسشهایش را مطرح کند.
بخش پنجم: توضیح روشهای مختلف بچهدار شدن
۱۳. به کودک بگویید همه خانوادهها به یک شکل تشکیل نمیشوند
ممکن است کودک تصور کند همه نوزادان دقیقاً به یک روش به دنیا میآیند، اما خانوادهها و روشهای بچهدار شدن میتوانند متفاوت باشند.
برخی خانوادهها ممکن است برای بچهدار شدن از روشهای پزشکی مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF) استفاده کنند.
در برخی موارد نیز ممکن است از مادر جایگزین استفاده شود؛ یعنی فرد دیگری دوران بارداری را برای والدین آینده طی کند.
لازم نیست این موضوعات را با جزئیات پیچیده توضیح دهید. پاسخ خود را متناسب با سن و سؤال کودک تنظیم کنید.
برای مثال:
«گاهی پزشکان به افرادی که میخواهند بچهدار شوند کمک میکنند تا با استفاده از روشهای پزشکی، نوزاد به وجود بیاید.»
یا درباره رحم جایگزین:
«گاهی فرد دیگری نوزاد را در رحم خود رشد میدهد و بعد از تولد، نوزاد نزد والدینش میرود.»
بخش ششم: گفتوگو درباره بچهدار شدن را ادامه دهید
۱۴. از اتفاقات روزمره برای آموزش استفاده کنید
لازم نیست همیشه منتظر بمانید تا کودک سؤال کند.
میتوانید از اتفاقات طبیعی روزمره برای آموزش استفاده کنید.
برای مثال، اگر در باغ وحش حیوان بارداری دیدید، میتوانید بگویید:
«آن حیوان را میبینی؟ باردار است و قرار است بچه به دنیا بیاورد.»
این نوع گفتوگو باعث میشود کودک متوجه شود بارداری و تولد، بخش طبیعی زندگی هستند.
۱۵. درباره روابط سالم و محترمانه صحبت کنید
با بزرگتر شدن کودک، صحبت درباره روابط سالم نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
به او آموزش دهید که در یک رابطه سالم، افراد باید به یکدیگر احترام بگذارند، به احساسات هم توجه کنند و درباره مسائل مختلف با یکدیگر گفتوگو داشته باشند.
در زمان مناسب میتوانید درباره موضوعاتی مانند:
- احترام به دیگران
- رضایت
- ارتباط سالم
- فشار همسالان
- مسئولیتپذیری
- پیشگیری از بارداری
- بیماریهای مقاربتی
نیز اطلاعات متناسب با سن او ارائه کنید.
بخش هفتم: آموزش حریم خصوصی و مراقبت از بدن
۱۶. به کودک درباره حریم خصوصی بدن آموزش دهید
یکی از مهمترین بخشهای آموزش به کودکان این است که بدانند بدن آنها متعلق به خودشان است و قسمتهای خصوصی بدنشان باید مورد احترام قرار گیرد.
به فرزندتان توضیح دهید که قسمتهای خصوصی بدن، خصوصی هستند و دیگران نباید بدون دلیل مناسب به آنها دست بزنند.
برای کودکان خردسال میتوانید بگویید:
«قسمتهای خصوصی بدنت متعلق به خودت هستند. هیچکس نباید از تو بخواهد آنها را لمس کنی یا از تو بخواهد قسمت خصوصی بدن شخص دیگری را لمس کنی.»
همچنین کودک باید بداند اگر کسی باعث شد احساس ترس، ناراحتی یا ناامنی کند، میتواند «نه» بگوید و از آن موقعیت دور شود.
به او تأکید کنید که اگر درباره بدن یا قسمتهای خصوصی بدنش اتفاقی افتاد یا کسی از او خواست رازی درباره بدنش را مخفی نگه دارد، میتواند موضوع را با شما در میان بگذارد و به خاطر گفتن حقیقت تنبیه یا سرزنش نخواهد شد.
سخنی از مشاوران آویژه
وقتی کودک میپرسد «بچهها از کجا میآیند؟»، بهترین واکنش والدین، آرامش، صداقت و توجه به سن کودک است.
لازم نیست همه اطلاعات را یکباره در اختیار او قرار دهید. ابتدا ببینید کودک دقیقاً چه چیزی میخواهد بداند و سپس با استفاده از کلمات ساده و علمی به همان سؤال پاسخ دهید.
با بزرگتر شدن فرزند نیز نوع گفتوگو باید تغییر کند. پاسخ به سوالات نوجوانان در مورد بچه دار شدن نیازمند صبر، صداقت و توجه به سطح درک نوجوان است. در این سن، توضیح بچه دار شدن برای نوجوانان بهتر است به شکلی علمی و بدون ایجاد ترس یا شرم انجام شود.
مهمتر از همه، کاری کنید که فرزندتان بداند برای پرسیدن سؤالهای مربوط به بدن، بارداری و بچهدار شدن میتواند به شما اعتماد کند. ایجاد چنین فضای امنی کمک میکند کودک و نوجوان در مسیر رشد خود، اطلاعات درست را از افراد قابل اعتماد دریافت کند.
این مقاله با دقت و تلاش مشاوران مرکز مشاوره خانواده آویژه تهیه شده است تا به والدین در پاسخگویی درست به پرسشهای کودکان و نوجوانان کمک کند.
این مطلب را از دست ندهید و حتماً نظر و تجربه خود را در بخش دیدگاهها با ما و دیگر والدین به اشتراک بگذارید. 💚
18 پاسخ
بهش بگو بچه خواستیم و دعا داشتیم تو هم به شکم مامان اضافه شدی! دیگه وارد جزئیات نشو
پرسید خب پس تکلیف بابا چیه و چرا زن بدون شوهر نمیتونه بچه داشته باشه؟ بگو شرط آوردن بچه همین ازدواجه
درسته دروغ خیری نداره و نباید دروغ گفت اما بچه بهتره فکرش خراب و درگیر مسائل بد نشه اینجا نباید حسنک راستگو شد وگرنه همیشه با این دید بهت نگاه داره بخاطر حال و هوس خودت منو به دنیا آوردی؟ واقعا گفتنش اینجا خجالت داره!
بزرگ شه خودش کم کم باقی چیزا رو میفهمه
ممنون از دیدگاه تون فقط این برای کودک چند ساله گفتید؟؟؟؟
سلام
پسرم ۱۲ سالشه ودوباری ازم پرسید چرا برای بچه به مرد نیازه؟ من ازش سوالاتی پرسیدم و دیدم که اطلاعاتی نداره بعدش بش گفتم که باید اول برن دکتر و بعد از آماده شدن بدن زن و طی آغوش کشیدن دونه بچه تو بدن زن شکل میگیره ، که پرسید چجوری؟ گفتم اون دونه اسمش اسپرمه از بدن مرد به زن منتقل میشه ولی قانع نشد و هی میپرسه چجوری منتقل میشه منم موندم چی بش بگم که هم فانع شه هم ذهنش درگیر نشه
واییی من ۱۲ سالمه و همچی رو درباره ی اینا میدونم خو توهم راست و حسینی بهش بگو دیگه
بله
سلام خسته نباشید پسر من ۱۰ساله است و مدام از من میپرسه که من جطوری بدنیا اومدم نمیدونم چه جوابی بدم ممنون میشم راهنمایی کنید
بگوازآسمانامدی
اگهباجوابترازیشدکههیچنشدبگوبزرگشدیمیفهمی
دختر ۱۲ ساله ای دارم که در جمع دوستانش و در رساله چگونه بچه دارشدن را خوانده و دانسته و فکرش درگیر شده و باورش نمیشود
لطف راهنمایی کنید چگونه فکرش را از این موضوع آزاد کنم ؟ 😔
سلام پسر من ده سالشه ودیروز. یهو گفت مامان من شنیدم بچه ها به جز اینکه شکم مامانشون و میبرن بدنیا میان یه جور دیگه هم از بدن مامانشون بیرون میان از کجا بیرون میان؟؟؟
ممنون میشم بگید چه جوابی باید بهش بدم
سلام عزیزم شما جوابی گرفتین چون الان پسرم دقیقا همین سوال و پرسید و این ک ده سالشه من هنگ کردم نتونستم جواب بدم
بگو که پسرم.دو نوع زایمان وجود داره.بعضی اوقات شکم مامان رو میبرن و بعضی اوقات بچه از اندام خصوصی مادر خارج میشه.
رساله چ سمیه …زمان قدیم کسی پریودنمیشدرساله میدادن بهش ک بخونه ودرجاپریودمیشداگه بیماری نداشت.اصلانبایددردسترس بچه هاباشه.
بچه ی من به من میگه کی ازدواج میکنم تا بچه دار شوم به این سوال چه پاسخی بدم
سلام من خودم چهارده سالمه تو سن دوازده سالگی از بچه های مدرسه پرسیدم چون میترسیدم از مامانم بپرسم اما میخواستم مطمئن بشم پس پیش مامانم رفتم و بهش گفتم اونم بدون پرده بهم گفت از خاله بپرس چون من مامانتم آمادگی ندارم😅 بهت بگم من از خالم پرسیدم اون راحت همه چیز رو بهم گفت 🤣🤣خالم پایه هست😂😂 چند سالشه اگه کوچیکه بهش بگو وقتی بزرگ شدی اگه نوجوانه براش همچین رو توضیح بده اما آروم نوجوان کوچیک نیست یا اگر هم نمیتونی بگو خاله یا یه کسی که بهش اعتماد داری بهش بگه. مثل من امیدوارم بدردت بخوره
بگین وقتی بزرگ شدی درس رو تموم کردی به یه جایی رسیدی ازدواج میکنی .
من بودم واضح همه چیزی را باهاش میگفتم
من خودم ۱۶ سالمه ۱۲ سالم که بود همه چیز درمورد پریود یا اندام طناسلی یا همه این که مرد و زن چطور رابطه دارن و ازدواج میدونستم در سن ۱۳ سالگی دوست پسر داشتم و ۱۵ سالگی باهاش ازدواج کردم و الان بچم دو ماهشه